Дар таърихи инсоният шахсиятҳое ҳастанд, ки бо вуҷуди умри кӯтоҳ, номи худро абадан дар саҳифаҳои таърих сабт намудаанд. Яке аз чунин чеҳраҳои шуҷоъ ва фидокор Зоя Космодемянская мебошад, ки дар солҳои мудҳиши Ҷанги Бузурги Ватанӣ ҳамчун рамзи матонат, шуҷоат ва муҳаббат ба Ватан шинохта шуд.
Зоя Космодемянская 13 сентябри соли 1923 дар деҳаи Осинов Гайи вилояти Тамбови Русия ба дунё омадааст. Ӯ аз овони кӯдакӣ бо зиракӣ, ҷасорат ва ҳисси баланди ватандӯстӣ фарқ мекард. Дар мактаб хонандаи фаъол буда, ба китобхонӣ ва омӯзиш таваҷҷуҳи зиёд дошт.
Соли 1941, вақте ки Олмони фашистӣ ба Иттиҳоди Шуравӣ ҳамла кард, Зоя низ мисли ҳазорҳо ҷавонони дигар худро масъули ҳифзи Ватан ҳис намуд. Ӯ ихтиёран ба гурӯҳи махсуси партизанӣ шомил гардид. Вазифаи онҳо халалдор намудани фаъолияти неруҳои душман ва пешгирии ҳаракати онҳо буд.
Дар яке аз амалиётҳои ҷангӣ Зоя ба деҳаи Петришево фиристода шуд. Ӯ барои заиф гардондани неруҳои фашистӣ баъзе иншоотеро, ки аскарони олмонӣ истифода мебурданд, оташ зад. Аммо баъд аз чанде дастгир гардид. Душманон ӯро сахт шиканҷа карданд, то маълумоти ҳарбиро ба даст оранд, вале ин духтари ҷавон бо вуҷуди тамоми азобҳо рӯҳан нашикаст ва ягон сирро ифшо накард.
29 ноябри соли 1941 фашистон Зояро ба дор овехтанд. Пеш аз маргаш ӯ бо ҷасорати баланд суханоне гуфт, ки то имрӯз ҳамчун рамзи шуҷоат дар хотирҳо мондааст:
«- Шумо моро ҳамаамонро нест карда наметавонед. Халқи мо шикастнопазир аст».
Ин суханон нишон медиҳанд, ки ҳатто дар лаҳзаҳои охирини ҳаёт низ ӯ ба пирӯзии Ватан бовар дошт.
Қаҳрамонии Зоя тамоми мардумро ба муборизаи бештар бар зидди фашизм илҳом бахшид. Соли 1942 ба ӯ унвони олии Қаҳрамони Иттиҳоди Шуравӣ дода шуд. Номи ӯ имрӯз низ дар китобҳои таърих, осорхонаҳо, мактабҳо ва ёдгориҳо зинда аст.
Зоя Космодемянская барои ҷавонон намунаи олии ватандӯстӣ, матонат ва садоқат ба миллат мебошад. Ҷасорати ӯ исбот намуд, ки муҳаббат ба Ватан аз тарси марг ҳам болотар аст. Насли ҷавон бояд аз зиндагӣ ва қаҳрамонии чунин шахсиятҳо сабақ гирифта, ҳамеша барои ҳифзи Ватан, сулҳ ва арзишҳои инсонӣ омода бошад.
Эҳром Раҷабов,
ш. Истаравшан
