Эй сабо! Аз ман ба Исмоили қурбонӣ бигӯ:
Зинда баргаштан зи кӯи ёр, фарзи ишқ нест!!!
Иди қурбон, ки аз Қаробат- наздикӣ маншаъ дорад, имтиҳони садоқат аст! Шарт нест, ки бузу гуспанду гове бикушӣ: шарт онест, ки нафси хешро қурбонӣ кунӣ.
2 шумора пеш хонандагони СССР ба идора занг задаву аз болоравии нарх дар бозорҳои кишвар шикоят намуданд. Савдогарони мусалмони мо аз фурсати муносиб истифода намуда, баробари омадани иди Рамазону иди Қурбон нархҳои бозорро боло мебаранд. Пас аз шикоятҳои сершумори хонандагон мо ба чанд бозори пойтахт рафтем.
“Душанбебозор”
Хуб, пас аз шикоятҳои хонандагони газетаи СССР мо тасмим гирифта, аз бозори “Душанбе – бозор” дидан кардем. Ин бозор наздики 9 -ум километр аст, агар хонанда надонад. Нарх дар бозор начандон гарон аст. Аммо бозор ба талоботи имрӯза ҷавобгӯ нест. Чун замона тараққӣ кардаасту бозор ҳамоно дар асри ХХ вуҷуд дорад. Чигунае мо дидем бозор пеш аз ҳама ба сайёҳон, пеш аз ҳама онҳое, ки барои боздид ё тиҷорат ба минтақаи ҷанубу шарқ мераванд ва дар роҳ чанд кило меваю сабзавоти тару тоза мехаранд, пешбинӣ шудааст. Рейтинги миёна аз сабаби маҳдуд будани интихоби маҳсулот аст ва нархҳо ба ҳисоби миёнаи кишвар мувофиқанд. Ҷои хуб. Дар ин ҷо харидор ҳамеша метавонад маҳсулоти тару тоза пайдо кунад. Аксари фурӯшандагон дар ин ҷо худ деҳқонанд. Махсусан пагоҳӣ шири наву тозаеро, ки аз деҳаҳои ҳамсоя овардаанд, дидан мумкин аст. Хулоса, ҷои хеле хуб ва нархҳо хубанд. Интихоби хуби маҳсулот, нархҳои мувофиқ. Аммо ифлосу чиркин…
Мусалмонӣ ин бошад, войи мо!
Дар остонаи ҳар иду ҷашн бозорҳои кишвар бояд макони сабукӣ барои мардум бошанд, аммо мутаассифона солҳои охир баръакс шудааст. Ҳамин ки иди Рамазон ё иди Қурбон наздик мешавад, нархи маҳсулоти хӯрокворӣ якбора боло меравад. Саволе ба миён меояд: чаро маҳз дар рӯзҳое, ки мардум бояд ба ҳамдигар меҳрубонӣ, саховат ва инсоф нишон диҳанд, кулли савдогарон танҳо ба ситам машғуланду аз манфиати худ фикр мекунанд?
Бозор ё майдони беинсофӣ?
Дар бозори “Меҳргон” ҳолате мушоҳида шуд, ки як маҳсулотро ҳар савдогар бо нархи гуногун мефурӯхт. Помидор дар як ҷо 13 сомонӣ, дар ҷои дигар 23 ва ҳатто 25 сомонӣ буд. Ин дар ҳолест, ки ҳамаи онҳо як навъи маҳсулотро мефурӯхтанд. Вақте аз савдогарон сабаби ин фарқияти нархро пурсон шудем, баъзеҳо бо дағаливу беэҳтиромӣ ҷавоб доданд:
-Нахоҳед, нахаред!
Оё чунин муносибат нисбат ба мардум дуруст аст? Магар харидор душман аст? Магар мардум барои 1 килограмм помидор аз рӯи ҳавас баҳс мекунанд? Не. Мардум аз маҷбурӣ шикоят доранд, зеро маош кам асту зиндагӣ рӯз то рӯз вазнин мешавад.
Танзимгари нарх куҷост?
Масъулин ҳар сол аз танзими нарх, назорат ва пешгирии гаронӣ ҳарф мезананд, аммо дар амал мардум натиҷаи онро кам мебинанд. Агар назорат воқеан ҷиддӣ мебуд, нархи 1 маҳсулот дар дохили 1 бозор ин қадар фарқи калон намедошт.
Имрӯз аксар оилаҳо бо маош зиндагӣ мекунанд. Баъзеҳо иҷоранишинанд, баъзеҳо бемор доранд, баъзеҳо ҳатто барои хариди орду равған қарз мегиранд. Вақте нархи маҳсулоти одӣ боло меравад, зиндагии чунин оилаҳо боз ҳам душвортар мешавад.
Даъвои мусулмонӣ осон, инсоф доштан мушкил
Аз ҳама аламовараш он аст, ки чунин ҳолатҳо бештар дар арафаи идҳои мусулмонӣ рух медиҳанд. Иде, ки бояд рамзи раҳму шафқат, дастгирии якдигар ва инсоф бошад, барои баъзеҳо ба фурсати фоидаҷӯӣ табдил ёфтааст.
Мусулмонӣ танҳо ришу сатру намозу рӯза нест. Мусулмонӣ пеш аз ҳама инсоф, виҷдон ва раҳм ба мардум аст. Агар савдогар дар рӯзи ид нархро қасдан боло барад ва ҳолати мардумро надонад, пас ин чӣ гуна инсоф аст?
Хулоса
Мардум имрӯз аз гаронӣ не, бештар аз беинсофӣ ранҷ мебаранд. Вақте маош 1000 сомонӣ бошаду барои маҳсулоти одӣ зиёда аз 2000 сомонӣ лозим шавад, табиист, ки норозигӣ ба вуҷуд меояд.
Мақомот бояд бозорҳоро ҷиддӣ назорат кунанд, танзими нархро таъмин намоянд ва нагузоранд, ки дар арафаи идҳо мардум зери бори гаронӣ монад. Зеро ҷомеае, ки дар он инсоф кам шавад, дер ё зуд ба мушкилоти бузург рӯ ба рӯ мегардад.
Нархҳои қурбонӣ
-орд -10 кг 100-160 сомонӣ – 50 кг 260-270 сомонӣ
– равған аз 110 то 95 сомонӣ
– гушти гов 1 кг 85 сомонӣ
– гушти мурғ 1 кг 35 сомонӣ
– картошка 7-10 сомонӣ
– пиёз 1 кг 6-5-4сомонӣ
– сабзӣ 5-4 сомонӣ
– гулкарам 1 кг 12 сомонӣ
– боимиҷон 25-20 сомонӣ
– помидор 10-15-23-25 сомонӣ
-бодиринг 18-15 сомонӣ
– булғорӣ 1 кг 14 сомонӣ
– чакка 16 сомонӣ
– шакар 1кг 12-10 сомонӣ
– биринҷ 1 кг 11 – 25 сомонӣ
– макарон 1 кг 10 сомонӣ
– писта 95- 300 сомонӣ
– бодом 140- 180 сомонӣ
– мавиз 120 – 300 сомонӣ
– зардолуи қоқ 100 сомонӣ
– ғулинг 160 сомонӣ
– “Твикс” 100 сомонӣ
-“Коровка” 70 сомонӣ
– “Milkyway” 100 cомонӣ
– “Боунти” 170 сомонӣ
– “Сникерс” 120 сомонӣ
Омиронаи Сайёф,
СССР
